آماده سازی پمپ گل کش قبل از راه اندازی آن، شامل مواردی مانند هواگیری پمپ و پر کردن محفظۀ آن با سیال است. راه اندازی پمپ گل کش، پس از آماده سازی آن و به دو روش مکش منفی و مکش مثبت صورت می‌گیرد. در روش مکش منفی، پمپ بالاتر از سطح سیال نصب می‌شود و در مکش مثبت، سیال نسبت به پمپ در سطح بالاتری قرار دارد. پیش از راه اندازی، پروانه پمپ را چک کنید تا گیر نداشته باشد؛ همچنین تطابق ولتاژ شبکه با پلاک موتور را بررسی کنید و از سالم بودن کابل ها و تابلو برق مطمئن شوید. توجه داشته باشید که هرگز پمپ گل کش را در حالت خشک روشن نکنید و در حینِ کار پمپ، از دست زدن به کابل داخل آب خود داری نمایید.

منظور از آماده سازی پمپ گل کش چیست؟

آماده سازی پمپ گل کش عبارت است از مجموعه تمهیداتی که پیش از راه اندازی پمپ صورت می‌گیرد تا پمپ در زمان راه اندازی و در کارکرد خود، دچار اختلال نشود. آماده سازی شامل فرایندهای زیر است:

1. انتخاب محل مناسب برای نصب پمپ. این محل باید طوری انتخاب شود که در عملکرد پمپ اختلال ایجاد نشود.
2. در زمان آماده سازی و در حین بررسی هایی مانند سالم بودن پروانه پمپ و جهت چرخش آن، از عدم اتصال مجموعۀ پمپ به برق، اطمینان حاصل کنید.
3. قطعه عینکی محفظه آب بندی را کنترل کنید تا با نیروی کم و به صورت متقارن بسته شده باشد.
4. در زمان آماده سازی، محور پمپ را با دست بچرخانید تا سایش غیرعادی نداشته باشد.

راه اندازی پمپ گل کش

راه اندازی پمپ گل کش شامل راه اندازی اولیه و در نهایت راه اندازی جهت کارکرد آن برای اهداف مورد نظر است.

در راه اندازی اولیه، ابتدا پمپ را برای چند ثانیه روشن کنید و جهت چرخش آن را بررسی نمایید. صداهای غیرعادی و لرزش پمپ را نادیده نگیرید. در همان ابتدای راه اندازی، آمپر مصرفی را با مقدار درج ‌شده روی پلاک مقایسه کنید تا همخوانی داشته باشد. دقت داشته باشید که پمپ نباید خشک (بدون سیال) کار کند. تا زمانی که سیالی وجود ندارد، پمپ را روشن و راه اندازی نکنید.

راه اندازی پمپ گل کش را می‌توان به دو روش مکش مثبت و منفی انجام داد. مکش مثبت و منفی مربوط به وضعیت قرارگیری پمپ نسبت به سطح سیال است. هر یک از این روش ها در ادامه توضیح داده شده است.

راه اندازی پمپ HDS در مکش منفی

مکش منفی به حالتی گفته می‌شود که پمپ بالاتر از سطح سیال نصب شده و باید سیال را بالا بکشد. راه اندازی پمپ گل کش در مکش منفی در شرایط خاصی مورد استفاده قرار می گیرد. به عنوان مثال، در شرایطی که پمپ در کنار زمین نصب شده ولی باید از داخل چاه ۳ متر پایین‌تر مکش انجام دهد. بنابراین، در این روش، پمپ باید سیال را بالا بکشد.

در راه اندازی پمپ HDS در مکش های منفی:

1. شیر قطع و وصل مسیر رانش باز را باز کنید تا هوا بتواند در زمان هواگیری، از پمپ و مسیر مکش خارج شود.
2. هواگیری را می‌توان به کمک یک ظرف یا مخزن پر کننده و از طریق شیر روی سوراخ هواگیری انجام داد و یا از یک پمپ دیگر به عنوان پمپ هواگیری استفاده نمود.
3. پس از تکمیل هواگیری، شیر مسیر رانش را کاملاً ببندید.

راه اندازی پمپ گل کش در مکش مثبت

راه اندازی مکش مثبت، یعنی سطح سیال بالاتر از محور پمپ قرار گیرد. در این صورت، سیال با فشار ثقلی خودش وارد پمپ می شود. بنابراین، این روش راه اندازی، راحت تر از راه اندازی به روش مکش منفی است. از این روش در مواردی استفاده می شود که پمپ گل‌کش داخل چاه یا حوضچه نصب شده و کاملاً داخل سیال قرار دارد.

برای راه اندازی پمپ گل کش به روش مکش مثبت:

1. شیر قطع و وصل مسیر رانش را باز کنید تا هوا در زمان هواگیری، از پمپ خارج شود.
2. شیر قطع و وصل مسیر مکش به آرامی باز می شود تا پمپ هواگیری شود.
3. در نهایت شیر مسیر رانش را ببندید و وجود فشار مثبت در مکش را چک کنید.

 پمپ با شیر بسته مسیر رانش راه اندازی می شود. در راه اندازی اولیه، جهت چرخش محور را بررسی کنید. در پمپ های راست گرد، در صورتی که از طرف کوپلینگ پمپ نگاه شود، جهت چرخش باید در جهت عقربه های ساعت باشد. جهت صحیح چرخش، گاه با علامت پیکان روی پمپ مشخص می شود.

نکات قابل توجه در راه اندازی مکش مثبت

اگر پمپ برعکس کار کرد (خلاف جهت عقربه های ساعت) باید بلافاصله متوقف شود. اگر محرکه پمپ الکتروموتور سه فاز باشد کافیست اتصال دو فاز در جعبه ترمینال با هم عوض کنید. بهتر است این کار توسط برقکار انجام گیرد. پس از آنکه پمپ به دور کامل رسید، شیر مسیر رانش به آرامی باز می‌شود تا زمانی که فشار کار مورد نظر روی فشار سنج خوانده شود. در صورتی که توان الکتروموتور مطابق نقطه کار پمپ انتخاب شده باشد، بازکردن اضافی شیر پس از این نقطه ممکن است باعث اضافه بار کشیدن آن شود.

توصیه می شود هنگام تنظیم نقطه کار، از آمپرسنج استفاده کنید تا اطمینان حاصل شود که آمپر جذبی از مقدار مجاز بالاتر نمی رود.

مزایا و کاستی های روش های مکش مثبت و منفی

مزیت های راه اندازی پمپ گل کش به روش مکش مثبت به قرار زیر است:

1. راه اندازی به روش مکش مثبت راحت‌تر است.
2. احتمال هوا گرفتگی کمتر است.
3. میزان استهلاک کمتر.
4. مکش مثبت روش مناسب ‌تری برای راه اندازی پمپ‌ های گل‌کش است.

مشکلات احتمالی که ممکن است در روش مکش منفی رخ دهد:

1. کاویتاسیون.
2. کاهش دبی.
3. فشار بیشتر به سیل مکانیکی.
4. استهلاک بالاتر.
5. اگر آب‌بندی درست نباشد پمپ کار نمی‌کند.
6. احتمال هواگرفتگی زیاد است.

با توجه به اینکه پمپ های گل کش پمپیران از نوع پمپ های گریز از مرکز افقی هستند، اگر پمپ بالاتر از مخزن نصب گردد، وارد حالت مکش منفی خواهد شد. از این رو، باید در راه اندازی آن همه جوانب در نظر گرفته شود.

متوقف کردن پمپ

در اولین راه اندازی که برای پمپ ها انجام می گیرد، به دلایل مختلف ممکن است لازم شود تا پمپ را متوقف کنیم. اگر چنین شرایطی برایتان پیش آمد، موارد زیر را انجام دهید:

• شیر قطع و وصل مسیر رانش را ببندید.
• تا حد امکان شیر مربوط به خلاء سنج مسیر مکش را نیز ببندید.
• پس از خاموش کردن محرکه، آرام و یکنواخت بودن چرخش محور تا توقف کامل آن را تحت نظر قرار دهید.
• اگر احتمال یخ زدن آب داخل پمپ وجود دارد آب آنرا با باز کردن درپوش تخلیه، خالی نمایید.

راهکارهایی برای بهره برداری بهینه از پمپ گل کش

• پمپ باید در تمام اوقات بدون صدا و لرزش و نرم کار کند.
• سطح آب در حوضچه یا مخزن مکش پمپ را به صورت دوره ای بررسی کنید.
• فشار در دهانه مکش پمپ را به طور دوره ای بررسی نمایید.
• در بررسی های دوره ای پمپ، بررسی سیل مکانیکی و بلبرینگ را حتما در دستور کار قرار دهید.
• بار وارد بر مجموعه الکتروپمپ از طریق مقایسه فشار خروجی موثر پمپ و جریان جذبی موتور با مقادیر حک شده در پاک آنها در فواصل زمانی معین بررسی کنید.
• محفظه آب بندی را از نظر نشتی بازرسی کنید. این بررسی در مورد پمپ هایی که مدام کار نمی‌کنند مهم‌تر است.
• اگر قرار است تعدادی پمپ را در یک ایستگاه راه اندازی کنید، راه اندازی ها را در فواصل زمانی مشخص انجام دهید تا کارکردشان در وضعیت مطلوب صورت گیرد.

اگر از روش ستاره مثلث برای راه اندازی پمپ گل کش خود استفاده کرده اید، تنظیم رلۀ زمانی که در جدول زیر آورده شده را در نظر داشته باشید.

تنظیم رلۀ زمانی پمپ های گل کش
توان الکتروموتور	تنظیم زمان برای حالت ستاره  (Y)
>30kW	<5s
≤30kW	<3s